Wasaaradda Waxbarashada Federaalka oo Shaacisay Goobaha Imtixaanka Deeqda Mashruuca Rajokaaba: Maxaa looga tegay Puntland iyo Somaliland?

Wasaaradda Waxbarashada, Hiddaha iyo Tacliinta Sare ee Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa soo saartay ogeysiis muhiim ah oo ku saabsan goobaha ay ku geli doonaan imtixaanka gabdhaha u tartamaya deeqda waxbarasho ee heerka 2aad ee Mashruuca Rajokaaba.

Sida ku cad bayaanka wasaaradda, xarumaha imtixaanka waxaa loo qoondeeyay shanta maamul goboleed iyo gobolka Banaadir:

• Jubaland: Jaamacadda Kismaayo.
• Koonfur Galbeed: Jaamacadda Koonfurta Soomaaliya (USS).
• Hirshabelle: Plasma University (Jowhar) iyo Central University (Beledweyne).
• Galmudug: Macadka Macallimiinta Galmudug (Dhuusamareeb).
• Gobolka Banaadir: Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed (KM4).

Maqnaanshaha Puntland iyo Somaliland: Ma Cadaalad Daro baa mise waa Is-maandhaaf Siyaasadeed?

Arinta sida weyn looga dhex hadal hayo baraha bulshada ayaa ah sababta liiskan looga saaray deegaannada Puntland iyo Somaliland. Maqnaanshaha deegaannadan, gaar ahaan Waqooyi-bari Soomaaliya (Puntland), ayaa dhalisay su’aalo badan oo ku saabsan sida ay dowladda Federaalku ugu dhabar-adaygayso u cadaalad falka dhammaan muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Waxaa jira laba aragtiyood oo ugu waaweyn oo laga dhiiban karo xaaladdan:

1. Xifaaltanka Siyaasadeed: Waxaa muuqata in khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Maamulka Puntland, gaar ahaan dhinacyada dastuurka iyo hannaanka federaalka, uu saameyn ku yeeshay iskaashigii dhinaca waxbarashada. Sidoo kale, Somaliland oo sheegatay madax-bannaani ayaan qayb ka noqon nidaamka waxbarashada ee Muqdisho laga maamulo.
2. Fashilka Adeeg-gaarsiinta: Dad badan ayaa aaminsan in deeqaha waxbarasho ee caalamiga ah ay tahay inay gaaraan dhammaan ardayda Soomaaliyeed iyadoon loo eegayn deegaanka ay deggan yihiin. Ka reebista Puntland iyo Somaliland waxay daciifinaysaa sawirka “Federaalnimada” waxayna kordhin kartaa dareenka kala fogaanshaha ee ka jira gobolladaas.

Mashruuca Rajokaaba oo loogu talagalay in lagu dhiirrigeliyo waxbarashada gabdhaha ayaa ah fursad qaali ah, balse xaqiiqda ah in ardaydii ku sugnayd magaalooyinka sida Garowe, Boosaaso, Hargeysa iyo Burco aysan liiskan ku jirin waxay muujinaysaa caqabadda hortaagan midnimada adeegyada bulshada ee Soomaaliya.

Haddii aan xal laga gaarin khilaafaadka siyaasadeed ee ragaadiyay xiriirka dowladda dhexe iyo maamulada qaarkood, waxaa muuqata in dhibbanaha koowaad uu yahay ardayga Soomaaliyeed ee raadinaya aqoon iyo mustaqbal wanaagsan.