Sida lagu daabacay maqaal dhawaan ka soo baxay joornaalka EU Reporter, dalka Belgium waxa uu wajahayaa su’aalo adag oo ku saabsan nidaamkiisa magangalyada. Iyadoo dunidu ay dhibtoonayso mowjado cusub oo socdaal ah, doodda ugu weyn ee hadda taagan ayaa ah: Halkee ayay ku dhammaataa dhowrista xuquuqda aadanaha, halkeese ka bilaabataa ilaalinta amniga iyo caddaaladda?
1. Dhibaatada “Qaxootiga” dambiyada lagu eedeeyo
Maqaalku wuxuu muujinayaa walaac laga qabo in dadka qaar ee magangalyada weydiista Yurub ay dhab ahaantii yihiin dad ka soo cararaya dambiyo maaliyadeed ama kuwo kale oo ay ka galeen dalkooda, halkii ay ka ahaan lahaayeen dad loo dhibaateeyay aragti siyaasadeed.
Waxaa tusaale loo soo qaatay kiisaska qaar oo muujinaya in shakhsiyaad hodan ah ama awood leh ay isticmaalaan magaca “refugee” si ay uga baxsadaan caddaaladda dalalkooda. Tusaale ahaan, waxaa la xusay kiiska Mukhtar Ablyazov, oo ah bilyaneer u dhashay dalka Kazakhstan, kaas oo lagu eedeeyay dambiyo maaliyadeed oo waaweyn balse xaaladdiisa loo arkay mid siyaasadeed.
2. Culayska Dhaqaale ee Canshuurbixiyaha Belgium
Mid ka mid ah qodobbada ugu muhiimsan ee maqaalka ayaa ah in shacabka dalka Belgium ay bixiyaan canshuuro aad u sarreeya si loo maareeyo adeegyada bulshada. Marka dadka magangalyada la siinayo ay noqdaan kuwa muran dhaliya ama dambiyo lagu tuhmayo, waxay taasi abuureysaa carmo bulsho:
- Isticmaalka adeegyada: Dadkan waxay helaan guryo, daryeel caafimaad, iyo kaalmo lacageed.
- Xadgudubka nidaamka: Waxaa jirta cabsi ah in dadka dambiyada galay ay “ku dhuuntaan” nidaamka dimuqraadiyadda ee Yurub.
3. Isbeddelka Siyaasadeed ee Belgium (2025)
Belgium bishii Ogosto 2025 waxay bilowday dhaqangelinta siyaasaddii ugu adkayd ee dhinaca socdaalka (strictest migration policy). Wasiirka Socdaalka, Anneleen Van Bossuyt, ayaa ku nuuxnuuxsatay in la joojiyo waxa loogu yeero “Asylum Shopping” (in qofku uu meel walba magangalyo ka raadiyo isagoo markii hore meel kale helay).
4. Doodda u dhaxaysa Sharciga iyo Akhlaaqda
Maqaalka EU Reporter wuxuu su’aal galinayaa haddii ay caddaalad tahay in garsoorayaasha iyo shuruucda Belgium ay mudnaanta koowaad siiyaan “mabaadi’da dimuqraadiyadda” xitaa haddii qofka codsadaha ah uu yahay mid dalkiisa ka galay dambiyo la xaqiijiyay.
Qodobada muhiimka ah ee doodaas:
- Dhinaca Dadka u dooda xuquuqda: Waxay leeyihiin qof kasta wuxuu xaq u leeyahay inaan loo dhiibin dowlad dhib u geysan karta.
- Dhinaca kale: Waxay ku doodayaan in magangalyadu ay tahay “Badbaado”, balse aysan ahayn “Gambaad” lagaga baxsado dambiyada waaweyn.
Gunaanad
Belgium waxay hadda taagan tahay isgoys: In ay sii ahaato hoy lagu dhowro qof kasta oo sheegta in la dhibay, iyo in ay bilowdo nidaam ka shaandheeya dadka dambiyada cad cad ka galay dalalkooda. Sida maqaalku leeyahay, haddii aan la helin isku-dheelitirkaas, waxaa luminaya kalsoonida ay shacabku ku qabaan nidaamka magangalyada.
Leave a comment