Nigeria oo Garab Istaagtay Soomaaliya: “Madax-bannaanida Soomaaliya Waa Lama Taabtaan”

Dowladda Nigeria, oo ah quwadda ugu weyn dhinaca dadka iyo dhaqaalaha ee qaaradda Afrika, ayaa soo saartay bayaan xooggan oo ay ku taageerayso midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya. Tallaabadan ayaa timid ka dib markii uu kordhay walaaca laga qabo faragelin ka timaada quwado shisheeye iyo heshiisyo xad-gudub ku ah xeerarka caalamiga ah.

1. Mawqifka Nigeria iyo Midowga Afrika

Bayaanka ka soo baxay magaalada Abuja ayaa lagu sheegay in Nigeria ay aaminsan tahay in xasilloonida Geeska Afrika ay ku xiran tahay ixtiraamka xuduudaha dalalka la aqoonsan yahay. Mawqifkan ayaa si toos ah u waafaqsan:

• Axdiga Midowga Afrika (AU): Kaas oo dhigaya in la dhowro xuduudihii ay ka tageen guumaystayaashu (Uti Possidetis).
• Ixtiraamka Qaranimada: In aan dalna dalka kale gudahiisa ka samaysan karin heshiisyo aan lala ogeyn dowladda dhexe ee rasmiga ah.

Nigeria calls for respect of the sovereignty, territorial integrity and unity of S

2. Maxay tani muhiim ugu tahay Soomaaliya?

Taageerada Nigeria ma ahan mid saameyn yar, waayo:

• Miisaanka Diblamaasiyadeed: Nigeria waxay ka mid tahay waddamada ugu codka dheer ee Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay.
• Farriin ku socota Itoobiya iyo Somaliland: Inkastoo bayaanka aan lagu magacaabin dal gaar ah, haddana waxaa loo arkaa farriin ku socota heshiiskii MOU-ga ee dhexmaray Itoobiya iyo maamulka Somaliland, kaas oo Soomaaliya ay u aragto gardarro.
• Ka Hortagga Goosashada: Nigeria qudheedu waxay horey u soo martay dagaallo sokeeye oo lala tiigsanayay midnimadeeda (sida dagaalkii Biafra), sidaas darteed waxay ka soo horjeeddaa tusaale kasta oo dhiirigelinaya goosashada gobollada ka mid ah dalalka Afrika.’

3. Amniga iyo Xasilloonida Gobolka

Nigeria waxay carrabka ku dhufatay in haddii la wiiqo midnimada Soomaaliya, ay taasi dhiirigelin karto kooxaha xagjirka ah sida Al-Shabaab. Marka ay jirto khilaaf dhexmara dowladaha gobolka, waxaa yaraada iskaashiga dhinaca amniga, taas oo fursad siisa argagixisada.

4. Saameynta Diblamaasiyadda Soomaaliya

Dowladda Federaalka Soomaaliya ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa bilihii u dambeeyay wadday olole diblamaasiyadeed oo caalami ah. Guusha ay ka gaartay inay Nigeria soo xigato waxay muujineysaa:

• In Soomaaliya ay ku guuleysatay inay saaxiibbo awood leh ka hesho Galbeedka Afrika.
• In qadiyadda midnimada Soomaaliya ay hadda tahay mid ay isku raacsan yihiin dalalka ugu waaweyn Afrika (sida Masar, Nigeria, iyo Ereteriya).

Gunaanad: Mawqifka Nigeria waa mid dhabar-jab ku ah cid kasta oo damac ka leedahay dhulka iyo badda Soomaaliya. Waxay xoojineysaa in xalka dhibaatooyinka Afrika uu ku jiro gudaha xeerarka u yaalla qaaradda, iyadoo la ilaalinayo madax-bannaanida dowlad kasta oo xubin ka ah Midowga Afrika.